Treść głównego artykułu

Abstrakt

Zagadnienia poruszane w artykule dotyczą styku pedagogiki, architektury i psychologii środowiskowej: teoretycznej i praktycznej podstawy procesu nauczania, fizycznego wymiaru tego procesu oraz ich wzajemnych relacji i zakresu oddziaływania. W artykule stawiana jest teza ogólna, że w obrębie edukacji równolegle do zmian programowych i metod nauczania powinno następować dostosowanie fizycznego środowiska edukacji. Tezie takiej podporządkowane są trzy tezy pomocnicze. Głoszą one, że: a) architektura obiektów oświatowych na przestrzeni lat, uległa nieznacznej ewolucji i często nie odpowiada współczesnym potrzebom edukacyjnym; b) możliwe jest budowanie środowiska edukacyjnego na podstawie koncepcji determinizmu architektonicznego; c) świadomie projektowana architektura może czynnie uczestniczyć w procesie kształcenia, tworząc aktywne środowisko edukacji.

Słowa kluczowe

architektura edukacja pedagogika aktywne środowisko edukacji interdyscyplinarność

Szczegóły artykułu

Jak cytować
Szpytma, C. (2016). Rola architektury w tworzeniu aktywnego środowiska edukacji. Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, 19(1(73), 119-136. Pobrano z https://insted-tce.pl/ojs/index.php/tce/article/view/237

Referencje

  1. BAŃKA A., 2003, Historia badań dotyczących człowieka i środowiska w Polsce, [w:] A. Bańka (red.), Zachowanie, środowisko, architektura: Forma i przestrzeń w świadomości użytkowników i projektantów. Stowarzyszenie Psychologia i Architektura, Poznań.
  2. BAUMAN Z., 2011, Świat nieprzychylny edukacji, [w:] 44 listy ze świata płynnej nowoczesności, Wydawnictwo Literackie.
  3. BROADY M., 2009, Social Theory in Architectural Design, [in:] R. Gutman (ed.), People and Buildings. Transaction Publishers, New Jersey.
  4. BROADY M., 1966, Social Theory in Architectural Design. Arena, The Architectural Association Journal, 81 (898).
  5. CHÂTELET A.M., 2008, A Breath of Fresh Air. Open-Air Schools in Europe, [in:] M. Gutman & N. de Coninck- Smith (eds.), Designing modern childhoods: History, space, and the Material Culture of Children, Rutgers University Press.
  6. Chez Panisse Foundation, 2012, Edible Schoolyard Project 2010–2012 Annual Report (sprawozdanie z działalności fundacji), http://edibleschoolyard.org/sites/default/files/file/ESYP 2010-12 AnnualReport.pdf (dostęp: 30 kwietnia 2015).
  7. DAVIES N., 2010, Europa. Rozprawa historyka z historią, Znak, Kraków.
  8. DRZEWIECKI P., Przestrzeń dla edukacji. O architekturze szkolnej, http://www.edunews.pl/badania-idebaty/opinie/820 (dostęp: 15 grudnia 2013).
  9. DYLAK S., 2013, Architektura wiedzy w szkole, Difin, Warszawa.
  10. EYCHHORN F., 1930, Racjonalizacja budownictwa, Architektura i Budownictwo, 2.
  11. FOUCAULT M., 1998, Space, Knowledge, and Power m (rozmowa z P. Rabinowem), [w:] K.M. Hays (red.), Architectural Theory Since 1968, Cambridge, USA.
  12. IZBICKI T., 1964, Zagadnienia z praktyki architektonicznej i pedagogicznej w szkołach podstawowych, Architektura, 7/8.
  13. JANKOWSKA J., UNIEJEWSKI A., UNIEJEWSKI T., 1962, Budownictwo szkół i przedszkoli, Arkady, Warszawa.
  14. KLUS-STAŃSKA D., 2013, Cyfrowi tubylcy w szkole cyfrowych imigrantów, czyli awatar w świecie Ptysia i Balbinki, Problemy Wczesnej Edukacji, 4.
  15. LACAPERE S., 1978, Souvenirs de la maison de verre. L’ecole de plein air de Suresnes, communaute educative, Blamont.
  16. LE CORBUSIER, 2012, W stronę architektury, Fundacja Centrum Architektury, Warszawa.
  17. LENARTOWICZ J.K., 2007, Słownik psychologii architektury, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków.
  18. LOOS A., 2013, Ornament i zbrodnia. Eseje wybrane, Centrum Architektury, BWA Galeria Miejska w Tarnowie, Warszawa–Tarnów.
  19. MARZYŃSKI S., 1969, Podstawy projektowania architektury, Arkady, Warszawa.
  20. MORBITZER J., 2011, Szkoła w epoce płynnej nowoczesności, [w:] 21. Ogólnopolskie Sympozjum Naukowe Człowiek – media – edukacja, Kraków.
  21. NALASKOWSKI A., 2002, Przestrzenie i miejsca szkoły, Impuls, Kraków.
  22. National Advisory Committee on Creative and Cultural Education (NACCCE), 1999, All Our Futures: Creativity, Culture and Education, K. Robinson (ed.), Dept. for Education and Employment, London.
  23. PALLASMAA J., 2012, Oczy skóry. Architektura i zmysły, Instytyt Architektury, Kraków.
  24. POLYAK L., 2009, Wyzwalająca rama, Autoportret, 4.
  25. PROKOPSKA A., 2002, Morfologia dzieła architektonicznego: analiza metodologiczna wybranych morfologicznych układów środowisk naturalnego i architektonicznego, Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów.
  26. PROKOPSKA A., 2002, Morphology of the architectural achievement. A methodological analysis of selected morphological systems of the natural and architectural environments, [in:] Systems: Journal of Transdisciplinary Systems Science, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław.
  27. PROKOPSKA A., 2012, Projektowanie architektoniczne: procesy wstępne, Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów.
  28. ROBINSON K., 2010, Oblicza Umysłu. Ucząc Się Kreatywności, Element, Kraków.
  29. SPRINGER F., 2013, Notatki z przestrzeni: bez architektury nie ma życia, ARCH, 1.
  30. SYSKA A., 2011, Chorzowskie szkoły okresu międzywojennego. Architektura trwała, użyteczna, piękna?, [w:] A. Zabłocka-Kos (red.), Trwałość, użyteczność, piękno? Architektura dwudziestego wieku w Polsce, Via Nova, Wrocław.
  31. SZTOBRYN S., 2003, Pedagogika Celestyna Freineta, [w:] Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki, PWN, Warszawa.
  32. ŚLIWERSKI B., 2003, Współczesne prądy i kierunki pedagogiczne: Wstęp, [w:] Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki, PWN, Warszawa.
  33. ŚLIWERSKI B., 2013, Zmierzamy ku edukacyjnej katastrofie (rozmowa z R. Drzewieckim), Dziennik Gazeta Prawna, 4/05.
  34. ŚLUSARCZYK M., 2010, Spory o edukację wczoraj i dziś, Krakowskie Towarzystwo Edukacyjne, Kraków.
  35. WALLENSTEIN S.O., 2009, Biopolitics and the Emergence of Modern Architecture, Buell Center & Princeton Architectural Press, New York.
  36. WŁODARCZYK J., 1992, Architektura szkoły, Arkady, Warszawa.
  37. WOŁOSZYN S., 2003, Kultura umysłowa i reformy szkolne w epoce oświecenia, [w:] Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki, PWN, Warszawa.
  38. WRIGHT F.L., 1960, Integrity, [in:] E. Kaufman, B. Raeburn (ed.), Frank Lloyd Wright: Writings and Buildings, Horizon Press, New York.
  39. ZIMBARDO P., 2013, Uwolnić dzieci (rozmowa z M. Moskalewiczem), Gazeta Wyborcza, 26/11.